عسكرى عليه السّلام وجود داشته‌اند ياد شده است . از اين فرقه‌ها هيچ‌گونه اثر و نشانى در دست نيست ، و بر فرض واقعيت داشتن آنها ، به كلى منقرض گرديده‌اند . محقق طوسى پس از اشاره به فرقه‌هايى كه در كتاب‌هاى ملل و نحل براى شيعه ذكر شده ، گفته است : « اين‌ها اختلافاتى است كه در مورد شيعه نقل شده است ، ولى از اكثر آنها جز در كتاب‌هاى غير قابل اعتماد اثرى يافت نمىشود ، و برخى از اين فرقه‌ها مانند غلات و گروهى از باطنيه خارج از اسلام‌اند » . « 1 » علّامه طباطبايى نيز پس از ذكر فرقه‌هاى : كيسانيه ، زيديه ، اسماعيليه ، فطحيه و واقفيه گفته است : « ديگر پس از امام هشتم عليه السّلام تا امام دوازدهم عليه السّلام كه نزد اكثريت شيعه ، مهدى موعود است ، انشعاب قابل توجهى پديد نيامد ، و اگر وقايعى نيز در شكل انشعاب پيش آمده ، چند روز بيش نپاييده و خودبه‌خود منحل شده است ، مانند اين‌كه جعفر فرزند امام دهم پس از رحلت برادر خود امام يازدهم عليه السّلام دعوى امامت كرد و گروهى به وى گرويدند ، ولى پس از چند روز متفرق شدند و جعفر نيز دعوى خود را تعقيب نكرد ، همچنين اختلافات ديگرى در ميان رجال شيعه در مسايل علمى كلامى و فقهى وجود دارد كه آنها را انشعاب مذهب نبايد شمرد » . « 2 » با توجه به نكات ياد شده بايد گفت : مهم‌ترين فرقه‌هاى شيعه كه حيات آنها

--> ( 1 ) . تلخيص المحصّل ، ص 413 . ( 2 ) . شيعه در اسلام ، ص 61 .